Al 48.000 migranten zouden teruggekeerd zijn naar Marokko: “We zijn voorgelogen”

©Rushi Shah via Unsplash

Binnen 24 uur trokken naar schatting 50.000–60.000 mensen de Spaanse exclave Ceuta binnen, zwemmend of via de landgrens. Nog geen dag later stapten minstens 48.300 van hen weer terug naar Marokko. “Er was ons voorgelogen dat we makkelijk naar Europa zouden kunnen. Maar hier is niets. Zelfs geen eten”, zegt de 18-jarige Mohamed tegen El País. “Het is alsof we dieren zijn. Er is geen voedsel, geen water. Mensen gooiden stenen naar ons”, aldus de 17-jarige Hamza tegen El Diario.

De beelden zijn schrijnend: terwijl duikers langs de kust naar lichamen zoeken trekt een lange stoet mensen terug over de golfbreker. Het dodental loopt op tot zeker 57. Velen vertellen dat ze via WhatsApp en Discord werden aangespoord de tocht te wagen, met berichten dat de grenzen open zouden staan en dat ze opvang en een visum voor Algeciras zouden krijgen. “Dat bleek allemaal een leugen”, zegt Mohamed.

Opvangcentrum in Ceuta overspoeld

Ceuta, met amper 83.000 inwoners, kon de enorme instroom niet verwerken. Het opvangcentrum CETI, met 512 bedden, zat al dagen overvol; honderden probeerden het centrum met geweld binnen te dringen, waarna de nationale politie massaal uitrukte. Mensen sliepen op karton of in parken; winkels bleven vrijdag gesloten uit vrees voor plunderingen. De president van Ceuta, Juan Jesús Vivas, verweet Madrid “te traag” te hebben gereageerd en beschuldigde Marokko ervan de situatie te hebben laten escaleren.

"Iedereen is teruggekeerd"

Volgens de Spaanse minister van Buitenlandse Zaken, José Manuel Albares, is “praktisch iedereen” die Ceuta binnenkwam, alweer teruggekeerd. “Reizen naar het vasteland vereist identificatie bij een politiecontrole. De integriteit van Schengen is gegarandeerd”, schreef hij op X. EU-commissaris Magnus Brunner bevestigde dat niemand naar het vasteland is doorgereisd. Italië kondigde wel tijdelijke grenscontroles aan voor scheepvaart en luchtverkeer vanuit Spanje.

“Marokko wordt als veilig land gezien; asiel is voor Marokkaanse jongeren geen garantie”, zegt migratie-expert Johan Wets (KU Leuven) bij Het Nieuwsblad. “Maar voor mensen uit Subsahara-Afrika kan Ceuta wel een kans bieden op een asielprocedure.” Voor velen blijft de droom op Europa intact, ook na deze desillusie. “Alles is beter dan het leven in Marokko”, zegt Hamza. “Maar dit is het toch ook niet echt.”

©Rushi Shah via Unsplash - illustratiebeeld