©picture alliance / NurPhoto | Jonathan Raa
Donald Trump heeft tijdens de NAVO-top in Ankara opnieuw voor spanningen gezorgd door te stellen dat Groenland “onder controle van de Verenigde Staten” zou moeten vallen en niet van Denemarken. Daarmee blies de Amerikaanse president een langlopend en zeer gevoelig dossier nieuw leven in, precies op een moment dat de alliantie al onder druk staat door discussies over defensie-uitgaven, Iran en de rolverdeling tussen Europa en de VS.
Trump koppelde zijn uitspraak aan de bredere kritiek die hij al langer uit op NAVO-bondgenoten. Volgens hem beschermt Denemarken Groenland onvoldoende, terwijl het eiland volgens hem strategisch belangrijk is voor de Verenigde Staten door zijn ligging tussen Noord-Amerika, Rusland en Europa. Hij stelde ook dat de VS veel geld uitgeeft om Europese bondgenoten te steunen en dat Washington zijn troepen in Europa eventueel zou kunnen terugtrekken.
De Deense premier Mette Frederiksen reageerde kort daarna scherp en herhaalde dat Groenland “niet te koop” is. Ze benadrukte dat de toekomst van het eiland bij de Groenlanders zelf ligt en dat alle bondgenoten het recht op zelfbeschikking moeten respecteren. Ook Britse functionarissen sloten zich aan bij die lijn en wezen erop dat de toekomst van Groenland niet door de Amerikaanse president wordt bepaald.
De kwestie over Groenland is uiteraard niet nieuw. Trump heeft al langer geprobeerd druk uit te oefenen op Denemarken, wat eerder tot felle reacties leidde in Europa en ook kritiek opriep in eigen land. In januari dreigde hij nog met economische druk op bondgenoten, een stap die hij later weer afzwakte maar die de trans-Atlantische relaties wel verder vertroebelde. De hernieuwde confrontatie overschaduwt een NAVO-top die juist bedoeld was om een beeld van eenheid en slagkracht uit te dragen. In Ankara proberen de bondgenoten Donald Trump immers te overtuigen van hun bereidheid om meer te investeren in defensie en tegelijk de alliantie te bewaren, maar de Groenland-kwestie toont hoe broos die balans blijft. Ondertussen blijft Groenland zelf het onderwerp van een geopolitieke strijd die veel verder gaat dan de toon van de top in Ankara. Voor de NAVO is het dossier vooral een test van interne solidariteit, net nu de alliantie ook onder druk staat door oorlog, handelsconflicten en de Amerikaanse eisen aan Europa.
©picture alliance / NurPhoto | Jonathan Raa