©Adem Percem via Unsplash
De Europese aanpak van de Russische schaduwvloot heeft het aantal schepen dat onder een valse vlag vaart in minder dan een jaar tijd meer dan gehalveerd. Dat blijkt uit een nieuw rapport van het Centre for Research on Energy and Clean Air (CREA). Het aantal verdachte schepen daalde van 101 in oktober 2025 naar 45 eind juni 2026.
De schaduwvloot bestaat vooral uit verouderde tankers met onduidelijke eigendomsstructuren en beperkte verzekering. De schepen worden gebruikt om Russische olie te vervoeren en westerse sancties te omzeilen. Europese landen verdenken sommige vaartuigen bovendien van een rol in de Russische hybride oorlogsvoering tegen Europa. Frankrijk, Zweden, België en het Verenigd Koninkrijk zijn de afgelopen maanden nadrukkelijker gaan optreden tegen verdachte schepen in hun territoriale wateren. Ook EU-missie Operatie Irini heeft meerdere tankers gecontroleerd. Op 30 augustus werd in de Middellandse Zee de olietanker MV Sun aan boord gegaan voor controle van de vlag.
Door de internationale druk scherpen landen met zogenoemde open scheepsregisters hun toezicht aan. Barbados en Palau haalden gesanctioneerde schepen uit hun registers, terwijl Panama het aantal gesanctioneerde schepen onder zijn vlag sinds mei 2025 met bijna twee derde verminderde, aldus CREA. Veel tankers weken daardoor uit naar Rusland. Sinds januari 2025 groeide het Russische scheepsregister met 36 procent, tot 382 vaartuigen eind juni. In totaal stapten 107 schepen over naar de Russische vlag. Van die groep stond 87 procent al op een sanctielijst en had 56 procent eerder minstens één valse vlag gevoerd. Volgens CREA maakt de overstap naar de Russische vlag Europese onderscheppingen moeilijker. Daarmee dreigt een belangrijk instrument tegen de schaduwvloot aan doeltreffendheid te verliezen.
©Adem Percem via Unsplash - illustratiebeeld