Extreemrechtse influencers trekken steeds vaker naar Brussel

©Hanlin Sun via Unsplash

Op sociale media draait het steeds vaker niet meer om de waarheid, maar om verontwaardiging. Een groeiende groep content creators verdient geld met zogenoemde rage-bait: video’s die kijkers boos maken door steden als Brussel af te schilderen als onveilig, smerig of in verval.

Wie op YouTube zoekt naar Brussel, botst al snel op titels als I went to the most hated, unsafe city in Europe of Five hours in Europe’s dirtiest capital. De video’s trekken miljoenen kijkers, hoewel ze vaak vooral leunen op provocatie, selectieve beelden en een uitgesproken politieke agenda. De populairste Brusselvideo’s gaan intussen vlot viraal, met kijkcijfers die hoger liggen dan de bevolking van de stad zelf.

Een bekend voorbeeld is de Nederlander Tom Van den Heuvel, online bekend als Dutch Travel Maniac. In zijn video’s wandelt hij door onder meer Molenbeek en rond Brussel-Noord, terwijl hij voorbijgangers uitlokt en de stad bestempelt als “een absolute shithole”. Zo schrijft The Brussels Times. Andere makers, zoals de West-Vlaamse YouTuber Jamie Sanders, gebruiken gelijkaardige formules: Engelstalige titels over “gevaarlijke” of “deprimerende” Belgische steden, gecombineerd met beelden van verloedering, spanning en confrontatie.

Volgens onderzoekers is dit geen toevallig internetfenomeen, maar een uitgekiend verdienmodel. Jana Goyvaerts, communicatiewetenschapper aan de VUB, zegt bij The Brussels Times dat influencers inspelen op algoritmes die vooral boosheid, sensatie en conflict belonen. “Het is een lucratieve business”, stelt ze, “maar tegelijk een kans om ideologische boodschappen te verspreiden.”

Ook politicoloog Laura Jacobs van de UAntwerpen ziet een duidelijke verschuiving. Dat vertelt ze in Het Nieuwsblad. Waar dit soort video’s eerst nog subtieler waren, is de extreemrechtse ondertoon nu veel explicieter. Volgens haar lokken sommige makers bewust reacties uit, zodat confrontaties of agressie vervolgens als “bewijs” kunnen dienen voor hun verhaal over immigratie en stedelijk verval.

De gevolgen blijven niet beperkt tot online clicks. De video’s voeden een beeld van Europese hoofdsteden als verloren steden en zetten Brussel neer als symbool van achteruitgang. Toch benadrukken de onderzoekers dat de werkelijkheid complexer is dan het zwart-witverhaal van deze vloggers.

Enkele van deze populaire content creators worden ondertussen ook opgepikt door echte politieke actoren. Zo kreeg Van den Heuvel zelfs aandacht van Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken, wat illustreert hoe online provocatie en politiek discours steeds verder in elkaar overvloeien.

©Hanlin Sun via Unsplash