©picture alliance / Anadolu | Robert Nemeti
Hongarije krijgt een nieuwe president nu Tamás Sulyok heeft ingestemd met een grondwetswijziging die zijn ambtstermijn beëindigt. De ondertekening maakt de weg vrij voor een ingrijpende politieke schoonmaak onder leiding van premier Péter Magyar en zijn partij Tisza.
Sulyok tekende de 17e grondwetswijziging zaterdag, net binnen de termijn van vijf dagen die hij had gekregen nadat het parlement de tekst had goedgekeurd. Zijn mandaat eindigt officieel kort na middernacht, waarna parlementsvoorzitter Ágnes Forsthoffer tijdelijk de presidentiële taken overneemt tot het parlement een opvolger kiest. Die nieuwe president moet binnen dertig dagen worden aangeduid.
De wijziging werd al eerder deze week met ruime meerderheid door het parlement gejaagd door Tisza, de partij van Magyar, die in april de verkiezingen won en daarmee na zestien jaar een einde maakte aan de macht van Viktor Orbán en diens Fidesz-partij. Volgens Magyar was Sulyok een trouwe bondgenoot van Orbán en moest hij verdwijnen als onderdeel van een bredere breuk met het vorige regime.
Schoonmaak en hervormingen in Hongarije
Naast het vertrek van Sulyok bevat het amendement nog meer verregaande hervormingen. Zo moet ook het hoofd van het Constitutioneel Hof opstappen, worden rechters boven de 70 jaar uit het Hooggerechtshof geweerd en mogen parlementsleden die drie termijnen hebben gediend zich niet opnieuw verkiesbaar stellen. Vooral die laatste regel treft Fidesz hard, omdat meer dan de helft van de huidige fractie daardoor niet meer kan terugkeren. Sulyok zelf noemde het amendement in een verklaring een “breekpunt in de Hongaarse constitutionele democratie” en zei dat fundamentele waarden van een vrije samenleving onder de voet zijn gelopen in naam van politieke macht. Ook Orbán reageerde fel en sprak van tirannie. Zijn partij beschrijft de stemming als een aanval op de rechtsstaat. Magyar presenteert de ingreep juist als een noodzakelijke correctie na jaren van Orbán-bewind. Hij wil in het najaar verder werken aan een bredere grondwetsherziening, met uiteindelijk mogelijk ook een referendum. Volgens hem krijgt Hongarije daarmee terug “wat het regime van Orbán jarenlang heeft afgenomen”.
©picture alliance / Anadolu | Robert Nemeti