Muziekonderwijs droogt op: conservatoria tellen steeds minder Nederlanders

©Pierre Goiffon via Unsplash

Het aandeel Nederlandse studenten op conservatoria is in twintig jaar tijd sterk gedaald. Nog maar 22 procent komt dit jaar uit Nederland, tegenover 52 procent destijds. Dat betekent dat inmiddels bijna acht op de tien studenten die in Nederland worden opgeleid tot uitvoerend musicus, uit het buitenland komen. Dat meldt NOS. 

De terugval hangt volgens deskundigen samen met de afbouw van muziekeducatie in Nederland. Jan van den Eijnden van het LKCA wijst erop dat op veel scholen geen structureel muziekonderwijs meer bestaat en dat buitenschoolse muzieklessen versnipperd en vaak duur zijn geworden. Daardoor komen minder kinderen vroeg in aanraking met muziek, wat later doorwerkt in de instroom bij muziekscholen, verenigingen en conservatoria.

De Raad voor Cultuur becijferde eerder dat de cultuursector sinds 2005 jaarlijks ruim 500 miljoen euro heeft ingeleverd ten opzichte van andere sectoren, met sluitingen van muziekscholen en centra voor de kunsten als gevolg. Volgens Van den Eijnden gaat dat ten koste van talentontwikkeling en van de doorstroming naar een conservatoriumopleiding. Ook de beroepspraktijk maakt de sector minder aantrekkelijk: veel muziekdocenten werken als zzp’er en hebben een onzekere inkomenspositie.

Dat de verzwakking van het muziekonderwijs gevolgen heeft voor het hele muziekleven, ziet ook Björn Bus, artistiek directeur van het Wereld Muziek Concours in Kerkrade. Hij zegt bij WMC dat Nederlandse orkesten al jaren minder vaak meedoen en dat in de jeugddivisie dit jaar geen enkel Nederlands orkest aanwezig is. Volgens hem komen er minder jongeren bij de verenigingen bij, waardoor orkesten kleiner worden en de vijver waaruit conservatoria kunnen putten steeds ondieper raakt. Bus wijst op de aanpak in andere landen. In Portugal krijgt elk kind gratis muziekonderwijs en zelfs een instrument in bruikleen; in België en Luxemburg is muziekonderwijs volgens hem veel toegankelijker en beter ingebed in het onderwijssysteem. Daardoor zijn daar meer orkesten en ligt het niveau hoger, zegt hij. Zowel Van den Eijnden als Bus ziet de overheid als sleutelspeler. Meer betaalbare muzieklessen op de basisschool zouden volgens hen de instroom op lange termijn kunnen herstellen. Maar zelfs als er nu wordt ingegrepen, zal het volgens Bus nog jaren duren voor dat effect merkbaar is in orkesten en conservatoria.

©Pierre Goiffon via Unsplash