© picture alliance/dpa | Jörg Halisch
Half juli staan de Nederlandse rivieren uitzonderlijk laag, alsof het al eind zomer is. De Rijn en de Maas hebben te maken met zeer lage waterstanden, en daar komt de komende dagen maar weinig verbetering in.
Dat levert direct problemen op voor de scheepvaart. Schepen kunnen minder zwaar worden beladen en moeten voorzichtiger manoeuvreren, omdat ze anders vastlopen op de rivierbodem. Ook havens en watersportlocaties merken het. "In de 35 jaar dat ik dit doe heb ik dit niet meegemaakt in juli", vertelt Ties van Wijk van de jachthaven De Bijland bij de NOS. "Wat je nu ziet, zie je normaal gesproken pas in september of oktober."
De gevolgen zijn ook merkbaar voor de industrie. Door het lage water warmt de rivier sneller op, waardoor fabrieken en energiecentrales niet altijd hun koelwater mogen lozen. Dat drukt de productiviteit en vergroot de druk op bedrijven die afhankelijk zijn van voldoende rivierwater.
Volgens Rijkswaterstaat is de oorzaak vooral dat er weinig water uit het hele stroomgebied van de Rijn komt. In de Alpen staat het water laag, en door de beperkte sneeuw- en ijsvoorraden is er minder smeltwater beschikbaar in de zomer.
"Ons vermoeden is dat de Zwitsers nu water achterhouden voor eigen gebruik, er komt nu heel weinig water uit Zwitserland," aldus hydrometeoroloog Jan Verkade van Deltares en Rijkswaterstaat.
Als er in de komende dagen regen komt, helpt dat volgens deskundigen nauwelijks, omdat die regen grotendeels verdampt en dus weinig toevoegt aan de rivierafvoer.
Experts zien hierin een duidelijk effect van klimaatverandering. De buffer in de Alpen wordt kleiner doordat gletsjers afnemen, waardoor er in de zomer minder zoet water naar Nederland stroomt. Tegelijk blijven extremen mogelijk: naast deze droogte kunnen rivieren in andere jaren juist extreem hoog staan, zoals bij de Maas in 2021.
Picture: © picture alliance/dpa | Jörg Halisch