© picture alliance / ROPI | Maria Grazia Picciarella/R
Paus Leo XIV heeft maandag zijn eerste encycliek, "Magnifica Humanitas", voorgesteld. Daarin zet hij uiteen dat hij de menselijke waardigheid en keuzevrijheid wil beschermen in een tijdperk van kunstmatige intelligentie.
Paus Leo XIV heeft “Magnifica Humanitas” (“Prachtige mensheid”) gepubliceerd, een uitgebreide pauselijke encycliek waarin de morele, sociale en economische uitdagingen van kunstmatige intelligentie aan de orde komen. Het document, dat hij samen met Christopher Olah, medeoprichter van Anthropic, voorstelde als symbolisch gebaar van dialoog tussen spiritueel en technologisch leiderschap, roept regeringen, bedrijven en individuen op om de menselijke waardigheid te beschermen in het tijdperk van AI.
De encycliek waarschuwt dat een door AI aangestuurde automatisering grote delen van de beroepsbevolking overbodig dreigt te maken. "Een samenleving die, ondanks een hoog niveau van technische ontwikkeling, slechts aan een klein deel van de bevolking werk garandeert, loopt het risico velen bloot te stellen aan gedwongen inactiviteit, een gebrek aan verantwoordelijkheid en de afwezigheid van dagelijkse taken en prikkels, wat leidt tot menselijke en culturele verarming," zo schrijft de paus. "Dit leidt tot een paradox van materiële vooruitgang en antropologische achteruitgang die de fundamenten van een rechtvaardige en stabiele sociale vrede ondermijnt".
Hij verwerpt expliciet het idee dat het nastreven van winst de systematische vernietiging van banen kan rechtvaardigen en waarschuwt tegen de ideologie die "suggereert dat iedereen zijn of haar eigen waarde moet verdienen of rechtvaardigen, tot het punt waarop meer waarde wordt toegekend aan degenen die efficiënter of effectiever zijn."
Concrete voorstellen
Tot zijn concrete oproepen tot actie behoren: overheidsregulering van AI-bedrijven, omscholingsprogramma's voor ontslagen werknemers, kritisch AI-onderwijs op scholen en een betere bescherming van kinderen tegen online gevaren.
De paus wil ook de "strengste ethische beperkingen" opleggen aan wapens die met de hulp van kunstmatige intelligentie zijn ontwikkeld: "Het toenemende gemak waarmee autonome wapensystemen kunnen worden ingezet, maakt oorlog 'haalbaarder' en minder onderhevig aan menselijke controle". Volgens de paus strookt dit niet met het principe "dat gewapend geweld alleen als laatste redmiddel mag worden gebruikt in gevallen van legitieme zelfverdediging."
Niet toevallig ondertekend op 15 mei
Leo ondertekende de encycliek officieel al op 15 mei, de 135e verjaardag van "Rerum Novarum", de encycliek uit 1891 van zijn naamgenoot Leo XIII die de rechten van arbeiders verdedigde tijdens de Industriële Revolutie. De parallel is niet toevallig: net zoals dat document de katholieke sociale leer door de industriële omwenteling loodste, wil "Magnifica Humanitas" hetzelfde doen voor het AI-tijdperk.
Picture: © picture alliance / ROPI | Maria Grazia Picciarella/R