Rusland heeft mogelijk anderhalf jaar lang NAVO-landen bespioneerd met drones

©picture alliance / Russian Look | Kremlin Pool

Rusland heeft volgens een nieuw rapport van de Britse denktank IISS anderhalf jaar lang met drones boven Europa gespioneerd. Dat deed het mogelijk met de hulp van schepen uit de schaduwvloot. De Britse denktank bracht 144 verdachte incidenten in kaart in meer dan een dozijn Europese landen tussen augustus 2024 en februari 2026 en stelt dat de campagne de luchtverdediging van NAVO-landen op de proef stelde.

Golf van meldingen

De meeste meldingen vielen in 2025, met pieken in de herfst, toen in meerdere landen tijdelijke verstoringen ontstonden bij luchthavens en militaire sites. Duitsland kende veruit de meeste incidenten, maar ook België, Nederland, Frankrijk, Denemarken en het VK kwamen vaak in beeld. Volgens de onderzoekers gaat het niet om losse, toevallige waarnemingen. Het rapport ziet juist een terugkerend patroon van drones in de buurt van gevoelige infrastructuur, van luchtmachtbases tot nucleaire installaties.

Schaduwvloot als springplank

Een belangrijk element in het rapport is de vermeende rol van Russische schepen met onduidelijke eigendomsstructuren. Drones zouden zijn gelanceerd vanaf tankers en vrachtschepen die dicht langs Europese kusten voeren of zelfs vlak bij de doelwitten lagen. Daarmee zou Moskou informatie hebben verzameld zonder meteen een open militair conflict uit te lokken. De campagne bleef volgens IISS onder de drempel voor een collectieve NAVO-reactie, maar liet wel zien hoe kwetsbaar Europa is voor laagvliegende, kleine drones.

Sluwe strategie van de Russen

Drones zijn lastig te detecteren omdat ze traag en laag vliegen. Op radar kunnen ze lijken op vogels of lichte vliegtuigen, en als ze worden neergehaald, is nog steeds moeilijk vast te stellen waar ze vandaan kwamen. Dat maakt afschrikking lastig. Europese landen moeten daarom hun detectie- en onderscheppingscapaciteit snel verbeteren, waarschuwt de denktank.

Gevolgen voor Europa

De incidenten leidden in Europa tot extra druk op de luchtvaart en tot nieuwe investeringen in anti-droneverdediging. Denemarken, Duitsland en andere landen erkennen inmiddels dat counterdrone-systemen een vast onderdeel van moderne luchtverdediging moeten worden. Volgens IISS is dit dan ook een strategische wake-upcall. Volgens de Britse denktank is de drone zelf niet het grootste probleem, maar wel het feit dat Europese verdediging nog te veel is ingericht op klassieke dreigingen.

©picture alliance / Russian Look | Kremlin Pool - illustratiebeeld van Vladimir Poetin op een schip in 2023.