Rutte steunt Trump: "Nieuwe aanvallen op Iran waren absoluut noodzakelijk"

©picture alliance/dpa | Michael Kappeler

Vanop de NAVO-top in het presidentieel complex in de Turkse hoofdstad Ankara sprak secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte de pers toe. De Nederlander gaf zijn mening over de zware aanvallen die de Verenigde Staten afgelopen nacht uitvoerden op Iraanse doelen. 

NAVO-secretaris‑generaal Mark Rutte zei dat de nieuwe Amerikaanse aanvallen op Iran “absoluut noodzakelijk” waren, en de incidenten dreigen de NAVO-top in Ankara te domineren. Rutte deed zijn uitspraak direct vóór de plenaire start van de bijeenkomst van de 32 staatshoofden en regeringsleiders in Ankara, en benadrukte dat bij het schenden van een staakt‑het‑vuren een krachtige reactie cruciaal is.

De uitspraken vallen temidden van oplopende spanningen rond de Straat van Hormuz, waar Washington Iran verantwoordelijk houdt voor meerdere aanvallen op tankers. Iran viel volgens de VS dinsdag drie handelsschepen aan in de Straat van Hormuz en schond daarmee het staakt-het-vuren. De VS legde daarom opnieuw sancties op tegen Iraanse olie, waarmee volgens Iran het vredesakkoord werd geschonden. Het Amerikaanse leger voerde in de nacht van dinsdag op woensdag ook "offensieve" vergeldingsaanvallen uit, waarbij het ruim 80 Iraanse doelen trof.

Iran overschaduwt NAVO-top

Binnen de alliantie ligt Iran nog steeds erg gevoelig. Zo uitte de Amerikaanse president Donald Trump bij aankomst in Ankara zijn teleurstelling over het gebrek aan steun van sommige NAVO‑landen, en Rutte voorziet dat Iran ongetwijfeld op de slotverklaring van de top terugkomt. Hij verwacht dat de lidstaten zullen benadrukken dat de vrijheid van scheepvaart in de Straat van Hormuz moet worden gerespecteerd en dat Iran geen toegang tot nucleaire wapens mag krijgen. De NAVO‑top richt zich daarnaast op de invulling van hogere defensiebudgetten en een grotere productie-output van de wapenindustrie. Rutte waarschuwde daarbij dat “je je niet kunt beschermen met euro’s alleen” en pleitte voor meer industriële capaciteiten. Onderlinge steun voor Oekraïne blijft eveneens een prioriteit die Rutte naar verwachting brede steun zal opleveren.

De organisatie van de top heeft trouwens grote gevolgen voor het dagelijks leven in Ankara. Het presidentieel complex en directe omgeving zijn streng afgesloten wegens grootschalige veiligheidsmaatregelen, iets waarvoor Rutte de inwoners van de Turkse hoofdstad bedankte. Terwijl leiders als Trump en Volodymyr Zelensky in Ankara aanwezig zijn, dreigt de nieuwe escalatie met Iran de agenda te overschaduwen en daarmee de moeilijkheid te vergroten om consensus binnen de alliantie te vinden.

©picture alliance/dpa | Michael Kappeler