© Lucas Davies via Unsplash
Lagekostenluchtvaartmaatschappij Ryanair onderneemt actie: vijf vliegtuigen zullen hun basis in Charleroi verlaten en er zullen 2 miljoen stoelen in België worden geschrapt voor de winter van 2026 en de zomer van 2027. Een frontale reactie op de verhoging van de instapbelasting die door de federale regering is goedgekeurd, wat het concurrentievermogen van de Belgische luchthavens bedreigt en aanleiding geeft tot vrees voor massaal banenverlies.
Sinds juli 2025 heeft België de instapbelasting (TILEA) geharmoniseerd en verhoogd: € 10 voor vluchten van minder dan 500 km en € 5 voor vluchten van meer dan 500 km. Een oorspronkelijk voorstel voorzag er zelfs in om deze heffing vanaf 2027 te verhogen tot € 10 voor vluchten tussen 500 en 3 500 km, maar de regering is gedeeltelijk op haar schreden teruggekeerd en heeft de heffing voor deze categorie vastgesteld op € 7. Voor Ryanair, waarvan het bedrijfsmodel is gebaseerd op zeer krappe marges per passagier, is deze belasting "dom“ en maakt deze bepaalde bases en routes onrendabel.
Charleroi in de frontlinie
Brussels South Charleroi Airport (BSCA) is het belangrijkste strijdtoneel van deze economische oorlog: Ryanair is daar goed voor meer dan 80 % van het vliegverkeer. De luchtvaartmaatschappij heeft officieel bekendgemaakt dat vijf van de 18 of 19 vliegtuigen die in Charleroi gestationeerd zijn, zullen worden teruggetrokken, en dat er vanaf de winter van 2026–2027 ongeveer 1 miljoen stoelen zullen worden geschrapt, met de dreiging van nog eens 1 miljoen extra schrappingen in 2027. Ongeveer vijftien bestemmingen zouden kunnen verdwijnen, en op sommige Europese routes zijn al verminderingen van de vluchtfrequenties merkbaar.
Zware economische en sociale gevolgen
De gevolgen reiken veel verder dan de luchtvaartsector alleen. De luchthaven van Charleroi waarschuwt voor het verlies van ongeveer 1.100 directe en indirecte banen en voor een economische inkomstendaling van bijna 100 miljoen euro voor het land. Het merendeel van deze banen bevindt zich in Henegouwen, met een sterke impact op de gemeenten in de buurt van de luchthaven en op de stad Charleroi zelf. De directie van BSCA vreest dat er op korte termijn geen andere luchtvaartmaatschappij het stokje zal overnemen, wat zou leiden tot een blijvend verlies aan connectiviteit.
Een gespannen politiek debat
De federale regering verdedigt de belasting als een instrument voor het klimaatbeleid en als bron van begrotingsinkomsten, terwijl het Waals Gewest, dat sterk afhankelijk is van Charleroi, druk heeft uitgeoefend om de verhoging te beperken. Ryanair wijst op het concurrentievermogen van buurlanden die dit soort heffingen verlagen of afschaffen om het luchtverkeer en de economie te stimuleren. Het resultaat: minder vluchten, mogelijk hogere tarieven en een verzwakte Belgische connectiviteit, juist op een moment dat toerisme en het bedrijfsleven behoefte hebben aan betaalbare verbindingen.
Foto: © Lucas Davies via Unsplash