Sovjet nucleaire onderzeeër is tikkende tijdbom voor Noorse kust

©Belov Sergey via Unsplash

De gezonken Sovjet-onderzeeër Komsomolets blijft dertig jaar na haar ondergang voor commotie zorgen in de Noorse Zee. Hoewel de torpedo’s met kernkoppen volgens recente metingen nog geen plutonium lekken, blijkt de kernreactor van het wrak wel degelijk nog radioactieve stoffen af te geven. 

Dat blijkt uit een studie van het PNAS door J.P.G., H.E.H., H.-C.T., A.V., O.C.L.; J.P.G., H.E.H., H.-C.T., A.V., S.M.J., O.C.L. J.P.G., H.E.H., H.-C.T., A.V., S.M.J., O.C.L. J.P.G., H.E.H., H.-C.T., S.M.J., en O.C.L. 

De Komsomolets zonk in 1989 na een brand aan boord, op het einde van de Koude Oorlog. Daarbij kwamen 42 van de 69 bemanningsleden om het leven. De onderzeeër ligt ongeveer 1,7 kilometer diep op de zeebodem, op enige afstand van de Noorse kust.

Nieuw onderzoek van de Noorse autoriteiten toont aan dat eerdere afdichtingswerken nog steeds aanwezig zijn, maar niet langer als definitieve oplossing kunnen worden gezien. Uit de studie blijkt dat de reactor periodiek lekkages veroorzaakt, met piekwaarden van strontium-90 en cesium-137 die respectievelijk 400.000 en 800.000 keer hoger liggen dan de gebruikelijke niveaus in de Noorse Zee. Toch is er op dit moment geen aanwijzing dat de radioactieve stoffen zich ophopen in de directe omgeving van het wrak. Volgens de onderzoekers worden de vrijgekomen radionucliden snel verdund in het omringende zeewater, waardoor de impact op het marine milieu voorlopig beperkt lijkt. Wel zien de wetenschappers duidelijke tekenen van corrosie in de reactor en in delen van de romp. Dat wijst erop dat het kernmateriaal verder aftakelt en dat toekomstige lekken mogelijk niet uitgesloten zijn. De Noorse toezichthouders pleiten daarom voor verder onderzoek naar het corrosieproces en naar de manier waarop de uitstoot zich in de toekomst kan ontwikkelen.

De kwestie van de Komsomolets blijft daarmee actueel, niet alleen door het historische gewicht van het wrak, maar ook door de bredere betekenis ervan. In een tijd van oplopende geopolitieke spanningen en meer militaire activiteit op zee geldt de onderzeeër als een waarschuwend voorbeeld van hoe lang de gevolgen van een nucleair ongeluk kunnen nazinderen.

©Belov Sergey via Unsplash - Illustratiebeeld van een onderzeeër, dit is niet de gezonken Komsomolets.