©picture alliance / AA | Spanish Prime Ministry Press Office / Handout
Meer dan een miljoen ongedocumenteerde migranten hebben legaal verblijf aangevraagd in Spanje als deel van een uitzonderlijk regularisatieplan. Hiermee gaat Madrid lijnrecht in tegen de strengere migratiekoers die in de rest van Europa aan terrein wint.
De maatregel werd in april werd gelanceerd door de regering van premier Pedro Sánchez en biedt hernieuwbare verblijfsvergunningen aan mensen die al minstens vijf maanden in Spanje wonen en geen strafblad hebben. Oorspronkelijk rekende de regering op ongeveer 500.000 aanmeldingen, maar halverwege juni stond de teller al op ruim 900.000 aanvragen. Op de slotdag meldde de regering dat het inmiddels om meer dan een miljoen dossiers ging.
Het regularisatieplan komt voort uit een burgerinitiatief dat in 2024 brede steun kreeg van meer dan 700.000 Spanjaarden, honderden hulporganisaties, werkgevers en de katholieke kerk. Van de ingediende aanvragen waren er in juni al zo’n 360.000 voorlopig goedgekeurd, waardoor de betrokkenen alvast kunnen werken en verblijven terwijl hun dossier verder wordt behandeld.
Niet iedereen komt zomaar in aanmerking voor regularisatie. Aanvragers moeten aantonen dat ze al minstens vijf opeenvolgende maanden in Spanje wonen, geen strafblad hebben en aan de administratieve voorwaarden voldoen. Pas daarna kunnen ze een verblijfs- en werkvergunning krijgen.
De Spaanse premier Sánchez verdedigt de operatie als een erkenning van mensen die al bijdragen aan de Spaanse economie. Volgens hem zijn migranten nodig om de arbeidsmarkt, de welvaartstaat en de pensioenen overeind te houden in een land dat vergrijst en waar de bevolking op het platteland slinkt. “Wanneer we iemand veroordelen tot onzichtbaarheid, maken we ons land slechter”, zei hij in Madrid. De maatregel stuit echter op fel verzet van de conservatieve Partido Popular en het radicaal-rechtse Vox. Zij waarschuwen dat regularisatie illegale migratie net zou aanmoedigen. Ook op regionaal niveau zijn er juridische pogingen geweest om het proces stil te leggen, maar het Hooggerechtshof wees een verzoek tot schorsing voorlopig af.
De Spaanse koers botst bovendien met de nieuwe Europese migratielijn. De EU werkte begin deze maand een ingrijpende hervorming uit met snellere terugkeerprocedures, strengere grenscontroles en zogenoemde return hubs buiten de Unie voor afgewezen asielzoekers. Madrid verzet zich daartegen en noemt die centra juridisch twijfelachtig en disproportioneel, met onvoldoende respect voor internationaal en EU-recht. Daarmee kiest Spanje duidelijk voor een afwijkende aanpak.
©picture alliance / AA | Spanish Prime Ministry Press Office / Handout - Illustratiebeeld: Op de foto zie je de Spaanse premier Pedro Sanchez die op 18 mei 2021 videobeelden bekijkt van aankomende vluchtelingen in Ceuta.