©Antoine Schibler via Unsplash
De Europese Commissie wil een gezamenlijk Europees antwoord op de crisis in Ceuta, na de massale en chaotische toestroom van migranten naar de Spaanse enclave in Noord-Afrika.
Ursula von der Leyen benadrukte in een brief aan Pedro Sánchez dat de bescherming van de buitengrenzen een gedeelde Europese verantwoordelijkheid is en dat versterkt toezicht, en waar nodig fysieke barrières, deel van de oplossing kunnen zijn. De incidenten in Ceuta leidden immers tot flinke spanningen binnen de EU. Meerdere lidstaten, waaronder Italië, vroegen om strengere stappen tegen Spanje, maar een opschorting van Spanje binnen Schengen is juridisch niet zomaar mogelijk, omdat Ceuta en Melilla onder een bijzonder Schengenregime vallen en een lidstaat niet eenzijdig een ander land uit Schengen kan zetten.
Reactie van Brussel
Von der Leyen prees Spanje en Marokko voor hun optreden en stelde dat de illegale doorstroom naar het vasteland was voorkomen. Volgens haar moet de EU uit de crisis lessen trekken en de weerbaarheid van de buitengrenzen verhogen. Ook de Europese Commissie wees erop dat er geen doorreis was naar het Europese vasteland of andere lidstaten.
Dodelijke tol
De crisis kreeg ook een zware menselijke impact. Spaanse bronnen meldden dat minstens 72 mensen omkwamen, vooral door verdrinking en verdringing tijdens de pogingen om Ceuta te bereiken. Daarmee onderstreepte de crisis niet alleen de politieke, maar ook de humanitaire dimensie van de migratiedruk aan de Europese grens.
Europese top
Op verzoek van Spanje komen de EU-ministers van Binnenlandse Zaken dinsdag per videoconferentie bijeen om de situatie te bespreken. De bijeenkomst moet leiden tot meer coördinatie over de bescherming van de buitengrenzen, samenwerking met derde landen en een gemeenschappelijke lijn tegen desinformatie rond migratie. Europese diplomaten verwachten dat de lidstaten de Spaanse en Marokkaanse aanpak zullen steunen.
Gevolgen voor Schengen?
De discussie over Ceuta raakte meteen aan de grenzen van het Schengensysteem. Italië kondigde al tijdelijk grenscontroles aan voor verkeer uit Spanje, maar dat is iets anders dan een volledige uitsluiting uit Schengen. De kern van het debat is dus niet alleen migratie, maar ook hoe ver de EU kan gaan bij het bewaken van haar buitengrenzen zonder het vrij verkeer binnen de Unie te ondermijnen.
©Antoine Schibler via Unsplash - Illustratiebeeld.