Zweden en Frankrijk ruziën om nicotinezakjes: “Alsof wij Franse baguettes zouden verbieden”

©picture alliance / Anadolu | Atila Altuntas

Sinds 1 april is het in Frankrijk verboden om nicotineproducten voor oraal gebruik te kopen, verkopen, in te voeren, te bezitten of te gebruiken. En dit verbod raakt de Zweedse economie stevig want Fransen kochten massaal deze nicotinezakjes op de Zweedse markt.

“Het is alsof wij Franse baguettes of Franse wijn in Zweden zouden verbieden”, verklaarde Zweedse minister van Handel Benjamin Dousa aan de Britse zakenkrant Financial Times. “Dit is een aanval op de Zweedse levensstijl”, stelt hij scherp.

Het gaat hier voor alle duidelijkheid niet om ‘snus’ of pruimtabak, maar om de tabaksloze nicotinezakjes. Nicotinezakjes lijken op snus, maar zijn volledig tabaksvrij. Het zijn zakjes met een vulsel van non‑tabakspul, smaakmiddelen en nicotine die uit tabaksplanten wordt gezuiverd. Ook hier wordt nicotine geabsorbeerd via mond‑ en lip‑slijmvlies, vaak met vergelijkbare sterktes en smaken (zoals menthol, koffie of fruit). De risico’s komen vooral van de nicotine zelf, die verslavend is en de hersenontwikkeling bij jongeren kan beïnvloeden. Snus en pruimtabak waren reeds verboden op Europees niveau. En de nicotinezakjes zijn in Frankrijk sinds 1 april ook verboden. En dat is niet naar de zin van de Zweden, die hiermee een grote afzetmarkt verliezen.

Zweden ziet nicotinezakjes immers zelf als een alternatief voor sigaretten. Maandag kondigde de Zweedse regering nog aan dat het land zijn doel bereikt heeft om in 2025 “rookvrij” te zijn, met minder dan 5 procent van de bevolking dat dagelijks sigaretten rookt. Een kwart van de Zweden gebruikt wel nog elke dag nicotine. Het gaat dan vooral om snus.

Zweden veroordeelt en bekritiseert het Franse verbod op nicotinezakjes en heeft formeel bezwaar gemaakt bij de Europese Commissie, onder meer vanwege de inperking van de consumentenkeuze. Zweden zet zich dan ook in om de verkoop van nicotinezakjes in de EU mogelijk te houden. Snus is sinds 1992 verboden in de Europese Unie, maar Zweden kreeg bij zijn toetreding tot de EU een uitzondering op die regel.

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwde midden mei nog voor de explosieve opmars van nicotinezakjes over de hele wereld, vooral onder jongeren. Volgens de organisatie worden de producten aangemaakt en gepromoot op een manier die verslaving en misleiding in de hand werkt, en zijn ze “doelbewust ontworpen om verslavend te zijn”.

©picture alliance / Anadolu | Atila Altuntas